Meer weten

Geen labels of diagnoses, en dit is waarom

Wij geven je geen labels, en dit is waarom

Bij Remissio gaan we geen psychologische label bij je opplakken. We doen geen testjes. We stellen geen diagnoses. En daar hebben we een goede reden voor.

Ze helpen je niet en verklaren weinig.

Ja, sommige mensen zijn gebaat bij het krijgen van een label. Het geeft ze enige houvast of een mogelijke verklaring waarom ze doen zoals ze doen. Toch zeggen labels als depressie, adhd, angststoornis of wat dan ook uit de DSM-5 (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) rolt niet zoveel.

Dat sommige mensen het fijn vinden om een verklaring te hebben van een label, dat kan. Het is alleen een valse of incomplete verklaring.

De ene depressie is de ander niet. En het zegt ook niets over waar de depressie precies vandaan komt. Het kan een genetische component hebben. Maar in de meeste gevallen heeft het te maken met de situaties waarin iemand zich begeeft of de gevoelens en gedachten die iemand over bepaalde dingen heeft. En die verschillen uiteraard van persoon tot persoon.

Ja, in de reguliere GGZ kan een label bijdragen aan het vergoed krijgen van een behandeling of het krijgen van medicatie. Maar dat is wat ons betreft ook het enige nut. Ze zijn soms misleidend en wat veel mensen zich niet realiseren is dat je zo’n label de rest van je leven meedraagt, ook al heb je er misschien geen enkele last meer van na een tijdje: het blijft in je medische dossier staan, alsof je het hebt en het niet is opgelost (mocht het dat zijn).

Het is daarom ook de reden dat we als Remissio niet bij verzekeraars zijn aangesloten en dat je therapie bij ons niet vergoed krijgt. Omdat we labels en diagnoses nodig hebben om iets van een verzekeraar vergoed te krijgen. Terwijl wij er juist op tegen zijn. Dat strookt niet voor ons.

Geen label, maar wat dan wel? 

Wij kijken dus onder het label naar de echte patronen, emoties, spanning en gebeurtenissen in je leven die de klachten die je hebt veroorzaken.

Als je somber en neerslachtig bent voor langere tijd en vrijwel de hele dag, als je je bed niet wilt uitkomen, maar ook niet kunt slapen, je nergens meer zin in hebt en nadenken erg lastig voor je is, dan zou je het label depressief kunnen krijgen (volgens de DSM-5).

Maar wat is nou precies hetgeen dat dit heeft aangezet. Is het de scheiding met je partner? Is het de drukte op werk, samen met die nare baas? Is het het overlijden van je opa? En wat doe jij dan in jezelf om met die gebeurtenis om te gaan? Ga je jezelf afkraken en vinden dat je een loser bent? Ga je je boosheid op mensen in je omgeving projecteren en denken dat de wereld boos op jou is? Wat zijn dus de patronen die jou dwarsbomen? Wat zijn de emoties die dergelijke patronen aanzetten? Hoe is dat in je verleden tot stand gekomen? En zien we dergelijke patronen ook in de rest van je leven?

Dat zijn de vragen waar je echt wat aan hebt, want met antwoord op die vragen komen we bij de oplossing. Je krijgt ego capaciteit of zelf-observerende capaciteit, zoals we dat in ISTDP noemen. Dat is helend voor je. Niet dat labeltje.

Meer lezen?

Posted by Michael Pietersen in Meer weten, 0 comments

Gevoelens, impulsen en wat je ervan moet weten

Gevoelens, impulsen en wat je ervan moet weten

Als je het blog over de driehoek van conflict hebt gelezen, dan weet je dat gevoelens en impulsen een van de drie punten zijn waar we in de therapiesessies ons op concentreren. In dit blog lees je wat de gevoelens zijn waar we veel mee bezig zijn en hoe het zit met de impulsen die daaruit komen. En natuurlijk waarom het zo belangrijk is om met onze gevoelens op een gezonde manier om te gaan. Als we het in dit blog over ‘gevoelens’ en ‘emoties’ hebben, dan hebben we het voor het gemak over hetzelfde fenomeen.

Het nut van emoties

We hebben continu emoties en gevoelens. Of we nou willen of niet. En of we er nou bewust van zijn of niet. Gebeurtenissen, gedachten, omstandigheden, percepties, ze doen iets met ons. We nemen ontzettend veel informatie in ons op waar we niet bewust van zijn, die worden vertaald naar gevoelens die ons iets zeggen om wat mee te doen.

Emoties zijn dus onze vertaling van onze onbewuste wereld naar de bewuste wereld. En onze emoties, of we het nou doorhebben of niet, leiden onze acties. Elke keuze die je maakt, dingen die je koopt, waar je ja op zegt, waar je je tot aangetrokken voelt of waar je van wegblijft zijn allemaal op basis van wat onze emoties ons vertellen.

Er is immers zoveel informatie om mee te dealen. Als je alles bewust in je op zou moeten nemen, er een logica in zou moeten vinden, je zou moeten categoriseren wat belangrijk is en wat minder, in relatie tot wat voor jou belangrijk is en voor de mensen om je heen, waarbij je tegelijkertijd rekening moet houden met verleden, heden en toekomst, dan wordt je elke milliseconde overweldigd met informatie. Het zou veel teveel zijn.

Emoties

Emoties helpen de brug te slaan tussen die veelheid aan info en wat jij echt wil. Het zegt daarmee eigenlijk ook iets over wie jij echt bent. Je emoties staan gelijk aan jouw echte, volledige zelf. Als je moeilijk bij je emoties kunt komen, voel je je soms verloren of heb je niet duidelijk wat je nou echt wil. Je kunt ook merken dat je voor andere mensen een soort show aan het opvoeren bent of een masker op zet en dat niemand echt doorheeft hoe je je voelt. Niet alleen hebben anderen het door dat masker niet door: jij weet zelf vaak ook niet wie je bent en hoe je je voelt.

Door meer naar je lichaam te gaan en de emoties echt te voelen, geef je toe aan wat jouw lichaam je wil vertellen. Carl Jung (de bekende Zwitserse psychotherapeut die een tijd met Sigmund Freud samenwerkte) benoemde al in zijn werk de behoefte van de psyche om een geïntegreerd geheel te zijn en de continue hang daar naartoe. Door je emoties beter te voelen sta je meer in contact met jezelf en dat helpt bij dat ‘heel’ voelen.

Conflicterende emoties

De moeilijkste emoties om te voelen, zijn de emoties die samen gaan naar een bepaald persoon, maar tegenstrijdig lijken. Zo kun je intens van iemand houden en tegelijkertijd enorm boos op die persoon zijn. Alleen om die allebei te voelen, dat is mega lastig. Zeker omdat er soms een angst onder schuilt dat als je boos wordt op de persoon van wie je houdt, je diegene van je afstoot.

Voor sommige mensen is het andersom, dat ze bijvoorbeeld boos zijn op een ouder die ze in de steek heeft gelaten. Maar dat er ergens onder toch nog een liefde schuilt die ze absoluut niet willen voelen richting de ouder. Omdat ze dan misschien daarmee de ouder onterecht (in hun ogen) vergeven. Dus verzetten ze zich tegen de liefde die erin zit.

Als het ene gevoel er mag zijn, maar het ander niet, dan ontstaat er een conflict in jezelf en daarmee een hoop wrijving. Hierdoor krijg je spanning, klachten en gaan er patronen aan die soms meer destructief zijn, dan dat ze je helpen.

In de sessies oefenen we daarom met het voelen van beide emoties. Soms de een en dan pas de ander, maar we negeren geen van beide. Wat er weleens gebeurt is dat de positieve emotie wel naar de ander wordt gevoeld, maar dat de negatieve naar jezelf gekeerd is. Je vindt jezelf dan stom of dom. Dat maakt je uiteindelijk alleen maar somber en angstig, in plaats van dat het je helpt. En je doet het om de ander te beschermen of de relatie te beschermen voor jouw negatieve emotie.

Het is belangrijk om hier achter te komen en te zien wat er gebeurt, zodat we er samen uit kunnen komen.

Meer lezen?

Posted by Michael Pietersen in Meer weten, 0 comments

Spanning/stress/anxiety: Drie levels en consequenties

Spanning/stress/anxiety: Drie levels en consequenties

In een ander blog hebben we het gehad over de driehoek van conflict, waar spanning een van de drie punten is. In dit blog lees je over de drie stadia of levels van spanning, waar ze vandaan komen en waarom en hun uitingen. En natuurlijk wat je ermee kunt en hoe we er in de sessies mee omgaan.

De drie levels splitsen we voor het gemak op in een stoplicht: groen, oranje en rood.

Groen: Spanning in gestreepte/vrijwillige spieren: Somatisch zenuwstelsel

Het is spanning in de gestreepte of vrijwillige spieren. En dan denk je: gestreepte spieren? Ja. De spieren rondom je skelet waarmee je kunt bewegen hebben een soort gestreept patroon als je naar de cellen zou kijken. De spanning zit dan ook in de spieren die je vrijwillig kunt bewegen. Zoals spanning in je schouders of nek of het wrijven en knijpen in je handen of het aanspannen van je buikspieren.

Misschien heb je weleens van fibromyalgie gehoord, chronische pijn in je spieren, die wordt vaak heftigere wanneer mensen stress hebben. Oftewel, het is een uiting van spanning in de groene zone. Dat het groen is, wil dan ook niet zeggen dat het een pretje is om het te hebben.

Andere varianten zijn bijvoorbeeld zuchten (je intercostale spieren: de spieren tussen je ribben gaan dan aan), of de spieren in je bekkenbodem kunnen hard aanspannen. Vrouwen kunnen door chronische aanspanning in die bekkenbodem spieren last krijgen van onregelmatige menstruatie, pijnlijke menstruatie. Maar ook seks kan pijnlijk worden.

Je somatische zenuwstelsel verbind je centrale zenuwstelsel aan je spieren en huid. Het somatische zenuwstelsel is verantwoordelijk voor vrijwillige beweging, maar ook je reflexen en het doorgeven van info van je zintuigen. Als er een slang in je ooghoek ligt of je hoort een hard geluid, dan schrik je en knallen je reflexen aan om weg te springen voor gevaar. Langer durende stress kan die spieren te lang aan zetten.

We noemen dit groen, omdat het spanning is die wij in de sessies oké vinden. Het geeft aan dat we iets spannends aanraken waar we juist naar moeten kijken, maar je hebt dan nog genoeg controle over jezelf dat je bij de les bent en naar je gevoelens kunt kijken. Want als er geen slang in de therapiekamer aanwezig is (of iets anders levensbedreigends), maar je hebt toch die stress en spanning, dan komt dat waarschijnlijk van iets binnenin jou.

Oranje: Spanning in gladde / onvrijwillige spieren: Sympathisch zenuwstelsel 

Dit is level twee, de oranje spanning, wat zich uit in spanning in de gladde onvrijwillige spieren. Level twee wil niet per se zeggen dat dit altijd erger is dan de groene spanning: sommige mensen kunnen extreem veel pijn voelen bij groen. Maar als we in oranje qua spanning zitten, dan is het moeilijker of soms onmogelijk om bij je gevoel te komen. We zullen dit dan ook in de sessie reguleren.

Gladde spieren, waarbij de spiercellen een soort glad uniform vlak maken hoe ze in elkaar zijn gevlochten, vind je overal waar buizen in je lichaam zitten. Van je spijsverteringskanaal, tot je bloedvaten en luchtwegen.

Deze spieren kun je niet controleren, ze werken automatisch (en maar goed ook: je zou maar de hele tijd bewust bloed naar alle delen van je lichaam moeten sturen: succes). We voelen dit dan ook als knopen in onze maag, maagzuur wat naar doet, buikpijn in de vorm van darmkrampen, obstipatie, maar soms ook juist dat we vaak en snel naar de wc moeten of als we ons misselijk voelen en moeten kotsen van spanning. Als iemand astma heeft kan dat verergeren door stress dat zich daarin uit. Als bloedvaten vernauwen in ons hoofd kunnen we hoofdpijn of migraine krijgen. Maar ook dingen als droge mond, droge ogen, koude handen, blozen, verhoogde hartslag en bloeddruk, zweten, zijn allemaal symptomen die voorkomen uit stress dat zich in de onvrijwillige spieren manifesteert.

Dat het onvrijwillig en juist heel autonoom is, heeft daarom een connectie met ons autonome zenuwstelsel die twee versies kent. Voor oranje de symphatische versie. Het is het deel van ons zenuwstelsel wat aan gaat bij vrij direct gevaar: als een tijger op ons af rent. Het maakt ons klaar om te vechten of vluchten. Vandaar dat je hartslag en bloeddruk omhoog gaat en al het bloed uit je organen naar je spieren wordt verplaatst. Je spijsvertering wordt daarmee op pauze gezet.

Met chronische stress en spanning (op momenten dat er geen tijger op je af rent) heeft dat nare effecten op ons lichaam.

Rood: Cognitieve, perceptuele disruptie: Parasymphatisch zenuwstelsel

De laatste van de drie. Wanneer de stress zo hoog is dat ons denken en onze zintuigen worden uitgeschakeld. Vandaar cognitieve, perceptuele disruptie. Het klinkt misschien gek, maar je lichaam is zichzelf op dit punt eigenlijk aan het verlammen en verdoven. Het is het punt waarop jouw lichaam in de bek van die tijger ligt en hij op je aan het kauwen is. Je lichaam wil dat uiteraard niet voelen, dus hij verdooft je en laat je naar een soort blackout toe gaan. Dat wordt geregeld door ons parasymphatisch zenuwstelsel. Hetzelfde stukje autonoom zenuwstelsel wat ook aan staat als we echt ontspannen zijn (hoewel het zich dan heel anders uit).

In praatjes en verhalen van experts over stress wordt het langdurig aangaan van het symphatische zenuwstelsel als de boosdoener gezien, en het parasymphatische als de fijne ontspannen staat. Maar als de stress extreem hoog wordt, gaat die juist weer aan. Dan is het dus niet meer ontspannen, maar verlammen. Het kan dus ook in een staat van stress aangaan.

Suizen van de oren, waterige ogen, wazig zien, tunnelvisie, niet meer kunnen denken, een blackout hebben, duizeligheid, flauwvallen, slappe spieren hebben, slecht geheugen, hallucinaties, verwarring, jezelf los zien van jezelf, dat zijn allemaal symptomen die je van dat parasymphatische zenuwstelsel kan krijgen. Je denken en perceptie wordt nogal verstoord. En je lichaam schakelt min of meer uit.

Waar komt die spanning vandaan? 

Zoals je al tussen neus en lippen door hebt kunnen lezen, kan spanning en stress getriggerd worden door een externe gebeurtenis. Als het geen direct levensbedreigend gevaar is, zoals een leeuw die op je afstormt, is het meestal iets wat zich binnen in je afspeelt. Een externe gebeurtenis kan een emotie oproepen die er niet mag zijn, of een van je verdedigingsmechanismen aanzetten wat uiteindelijk ook voor meer spanning kan zorgen (omdat die jou vaak weghouden van je echte emoties). Als dat gebeurt ontstaat er spanning in je lijf.

Zo kan het moeten geven van een presentatie de gedachte bij je geven dat je gekeurd en beoordeeld gaat worden. Je onzekerheid wordt aangestipt, omdat je zelf ergens het idee hebt dat je niet goed genoeg bent om daar te staan. Dat creëert spanning. Het is dan aan ons samen in de sessie om te kijken hoe dat idee van niet goed genoeg is ontstaan en hoe je er vanaf kunt komen.

Wat doen we in de sessies hiermee?

We proberen samen met jou op te letten hoe jouw spanningsniveau is. Te weinig spanning in je lichaam zorgt ervoor dat we over iets aan het praten zijn wat niet spannend is, en daar zit mogelijk niks van de problemen waarvoor je naar ons komt. Het echt kijken naar je problemen geeft automatisch spanning. We willen alleen niet dat de spanning te hoog wordt (oranje en rood), want dan komen we niet verder.

We vragen je zo nu en dan te voelen in je lichaam of er spanning zit. En zo ja, wat je dan voelt. Zo kunnen we bepalen of je in groen zit (ik voel spanning in m’n benen of nek) of dat je in oranje zit (ik merk een knoop in m’n maag of ik voel me misselijk). Als je in rood zit, dan is dat de eerste paar keer erg moeilijk voor je om op te merken, maar wij kunnen dat meestal aan je blik zien of doordat je een onsamenhangend antwoord of geen antwoord geeft. Als we je er een aantal keer op wijzen, dan lukt het soms wel om er bewust van te zijn.

Als je in groen zit vinden wij het vaak prima en gaan dan verdere vragen stellen over de situatie die je met ons deelt. Als je in oranje zit, dan reguleren we je spanning door aandacht aan de lichamelijke sensaties te geven. Heb je een knoop in je maag, dan vragen we je erop te concentreren. Ook vertellen we je dan wat er net gebeurde, waardoor je spanning naar oranje ging en die knoop er kwam. Samen aandacht geven helpt meestal om het te laten zakken. Vaak komt er een zucht en dan weten we dat je weer in groen zit.

Als het rood is kunnen we er ook aandacht aan geven wat vaak helpt. Helpt het niet genoeg, dan vragen we je om heel hard je spieren aan te spannen (soms een aantal keer). Of om in een soort squat positie te gaan staan. Dat geeft aan je lichaam het signaal dat we uit het parasymphatische gaan en naar het somatische deel. Als je hyperventileert vragen we je om je adem in te houden, of een adempatroon te volgen waarbij je lang uitademt. Zulke interventies werken in de meeste gevallen.

Waarom is dit handig om te weten? 

Het is goed om bij jezelf te herkennen hoe spanning zich in jouw lichaam uit. Hoe meer je spanning herkent bij jezelf en er aandacht aan kunt geven, hoe beter je het zelf kunt reguleren. En niet onbelangrijk, door meer bewust te zijn van wat je lichaam zegt op het gebied van spanning, des te beter word je in het herkennen van emoties en gevoelens die zich in je lichaam opbouwen. Hierdoor kun je die emoties aandacht geven, wat spanning verlagend werkt. En uiteindelijk zorgt dat je klachten verminderen.

Daarnaast is het goed dat je weet dat sommige klachten die je ervaart spanning gerelateerd zijn. Mensen vergeten of weten simpelweg niet dat fysieke klachten kunnen komen door psychologische of mentale processen en problemen. Nu je het weet ben je ook in staat er wat aan te doen.

Meer lezen?

Posted by Michael Pietersen in Meer weten, 0 comments

Waar we op focussen in de therapie: De driehoek van conflict

Waar we op focussen in de therapie: De driehoek van conflict

In ISTDP (Intensive Short-Term Dynamic Psychotherapy) letten we op drie punten: Gevoelens en impulsen, Spanning en Verdedigingsmechanismen of patronen. We noemen die drie de driehoek van conflict. In dit blog bespreken we de drie punten en waarom ze zo belangrijk zijn voor de therapie en voor jou om je klachten te verminderen.

Gevoelens en impulsen

Vrijwel alle situaties en interacties met andere mensen geven ons gevoelens of emoties. Dat gaat mega snel en veelal onbewust. Sommige van die emoties komen soms bewust bovendrijven. Bijvoorbeeld verdriet als je iemand hebt verloren. Of boosheid als iemand je iets naars aandoet.

Meestal voelen we ze niet bewust, maar zorgen de emoties er wel voor dat we bepaalde keuzes maken of bepaald gedrag vertonen. Emoties sturen ons gedrag. En onze emoties laten onze echte zelf zien. Onze diepere verlangens, wensen, impulsen en wie we echt zijn. Als we niet naar onze gevoelens luisteren ontstaan er problemen.

In sommige gevallen zijn emoties conflicterend. Zo kun je van iemand houden (een positief gevoel hebben) en enorm boos op diegene zijn (negatief gevoel). Die twee lijken soms niet samen te kunnen. En dan gebeurt er wat raars in ons: we duwen (onbewust) de gevoelens weg en krijgen spanning of we gaan over op verdedigingsmechanismen om die gevoelens maar niet te hoeven voelen. Dit gaat meestal onbewust en soms razendsnel. Zo snel, dat we soms het gevoel niet eens voelen, maar vooral de spanning of we zetten die verdedigingsmechanismen op.

Spanning

In het Engels hebben ze er eigenlijk een betere term voor: Anxiety. Ze maken met die term beter onderscheid tussen angst van externe kanten (fear), aanspanningen in het lijf (tension) en angst of spanning uit een conflict binnenin je (anxiety). Het gaat om die laatste, maar we houden het hier maar even bij spanning.

Spanning is de lichamelijke uiting als iets binnenin je in conflict is (met name emoties) en er niet volledig mag zijn. In dit andere blog vertellen we je over verschillende vormen van spanning en waar dat vandaan komt.

Als gevoelens worden onderdrukt levert dat spanning op wat er voor zorgt dat we fysieke klachten zoals hoofdpijn, last van onze maag en darmen en gespannen spieren ervaren. Maar ook mentale klachten, zoals angsten, depressie of somberheid, een futloos gevoel of dat je slecht slaapt. Het is daarom belangrijk om de spanning op te merken in je lichaam en te kijken naar wat de oorzaak is voor die spanning, zodat we het kunnen oplossen en de spanning uiteindelijk verdwijnt.

Verdedigingsmechanismen

Het derde punt van de driehoek van conflict is weerstand of verdedigingsmechanismen of patronen. We ontwikkelen onze verdedigingsmechanismen ergens in onze jeugd om te zorgen dat onze spanning omlaag gaat of om onszelf tegen een bepaalde situatie te beschermen. Dat werkt prima. Alleen als we ouder zijn werken ze ook als dat niet nodig zou hoeven zijn. Overdadige weerstand zorgt veelal voor de klachten die we hebben. Het lijkt spanning een beetje te bestrijden, maar verdubbelt op de lange termijn de dosis spanning. En maskeert de echte gevoelens en daarmee de echte zelf.

Verdedigingsmechanismen zijn er in alle soorten en maten. Een aantal heb je vast weleens gehoord, zoals projectie of ontkenning. Maar er zijn ook subtielere zoals vaagheid, emotionele distantie of zelf-aanval of zelfkritiek. En ook een paar die zich voordoen als gevoelens, maar het eigenlijk niet zijn, zoals huilen of huilerigheid en blinde woede wat we binnen ISTDP acting out noemen. Beide zijn niet de echte gevoelens, maar manieren om de echte gevoelens te maskeren of spanning te ontladen.

In een ander blog zullen we meerdere verdedingsmechanismen beschrijven.

Wat doen we met die drie in de therapie sessie?

We proberen in de sessie de verdedigingsmechanismen en patronen te identificeren en ervoor te zorgen dat je je er tegen gaat afzetten. Daarvoor moet je zien wat ze opleveren, maar ook hoe ze je schaden. Als je tegen ze kunt keren dan zijn je gevoelens makkelijker te voelen, want er is minder wat ze tegenhoudt.

Spanning proberen we te voelen en aandacht te geven als ze te extreem zijn om nog helder na te denken en te kunnen leren in de sessie. We reguleren ze daarmee. Als ze voldoende zijn gereguleerd is het makkelijker om je gevoelens te voelen.

Je raadt al wat we met gevoelens en impulsen willen doen… voelen! Door de gevoelens omhoog te laten komen, ze te ervaren door de sensaties die erbij horen in je lichaam op te merken, kun je ook opmerken welke impulsen horen bij die gevoelens. Daar gaan we aandacht aan geven, want dat is de manier om het gevoel er uit te krijgen. Bovendien komt er door volledig te voelen soms ‘materiaal’ waar we mee kunnen werken bovendrijven uit het onbewuste. Hetgeen wat al langere tijd zorgt voor problemen en waardoor nieuwe situaties die gelijkenissen hebben als triggers werken om je spanning en verdediging weer vol aan te zetten.

Tijdens de sessies trainen we met de drie punten bij jezelf beter herkennen. Hierdoor versterk je je ‘ego capaciteit’ of je zelf-observerende vermogen. En dat helpt om te helen en klachten nu en in de toekomst te verminderen.

Meer lezen?

Posted by Michael Pietersen in Meer weten, 0 comments

ISTDP (Intensive Short-Term Dynamic Psychotherapy), wat is dat?

ISTDP (Intensive Short-Term Dynamic Psychotherapy), wat is dat?

Bij Remissio gebruiken we voornamelijk ISTDP als behandelmethode. De afkorting is al een hele mondvol. In deze blog vertellen we je wat het is*,  waarom wij deze methodiek gebruiken en wat het jou kan opleveren.

*een verkorte en daarmee incomplete versie ervan. Er schuilt enorm veel achter deze methodiek, waar boeken over geschreven kunnen worden. Sterker nog, die boeken zijn er, en die zijn alles behalve dun.

  • Korte geschiedenis

Psychoanalyse zegt je mogelijk wel wat, welke vaak in een adem met Sigmund Freud wordt genoemd. Psychoanalyse is een vorm van therapie, waarin het doel is om (verboden en verscholen) herinneringen en gevoelens uit het onbewuste omhoog te laten komen, zodat deze verwerkt kunnen worden.

De weg naar deze verboden, verscholen herinneringen en gevoelens was via vrije associatie: helpen om je vrij uit te laten praten, zodat het onbewuste zonder belemmeringen omhoog zou komen. Daar komt ook het beeld van de therapeuten ligbank vandaan: je geheel overgeven aan de innerlijke kwetsbaarheid.  

Meerdere psychoanalisten waren niet content met het resultaat. Vaak duurde het jaren voordat er resultaat was en soms bleef het resultaat helemaal uit. De belemmeringen in de vorm van (onderbewuste) angst en verdedigingsmechanisme hield cliënten weg om bij hun eigen kern te komen. Er moest en zou een manier zijn om dit proces te versnellen. Maar hoe?

Een aantal psychoanalytici begonnen hun zoektocht naar meer efficiënte en kortere therapievormen, gestoeld nog steeds op het gedachtengoed van psychoanalyse. In plaats van de verdedigingsmechanismen en de spanning te ontwijken, hielpen de therapeuten cliënten deze mechanismes te confronteren en actief weg te zetten. Met name Habib Davanloo, een Iraans-Canadese psychiater, maakte grote vorderingen.  Hij besloot om toenmalig, jaren 60, moderne technologie te gebruiken met het filmen van zijn sessies. Hij bekeek de sessies tot op de seconde terug, om het effect van elke kleine interventie te zien. Eén van de redenen dat ook wij soms sessies filmen.

Na vele jaren finetunen ontwikkelde hij ISTDP: Intensive Shortterm Dynamic Psychotherapy. Soms in het Nederlands Kortdurende Dynamische Psychotherapie genoemd.

Hoe kunnen we je helpen?

In een zo kort mogelijke tijd proberen we je te helpen tot de kern van je probleem te komen. Er is een situatie uit het heden wat je naar therapie heeft gebracht. De aanleiding waarom je je hebt aangemeld. Je komt namelijk voor een bepaald resultaat bij ons: het verminderen van je (psychologisch) lijden. 

Om het lijden te stoppen, is het nodig om de oorzaak te vinden. Zodat we samen de oorzaak kunnen oplossen. Zodra we die gebeurtenis onderzoeken, kom je dichterbij jouw (onderbewuste) pijn. Er is een kant die de werkelijkheid niet wilt zien. Er komen afweermechanismen op die  jouw therapiesuccess proberen te saboteren. Afweermechanisme of patronen houden jouw lijden in stand. Klachten worden verzoorzaakt vanuit die patronen. 

We helpen je bij het opmerken van en differentieren tussen gevoelens, angst en afweermechanismes/patronen. Naarmate tijd vorderd, vergroot je jouw ego capaciteit. waardoor je beter om kan gaan met de werkelijkheid in jou en om je heen.

Door die situatie te bekijken, komen soms spontaan herinneringen uit het verleden omhoog. Als we naar die situaties samen kijken en verwerken, dan werkt dat klachtenreducerend.

Waarom heeft dit onze voorkeur?

In een ander blog gaan we uitgebreider hier op in. Maar in het kort:

In vergelijking tot veel andere therapievormen, pak je via ISTDP vaak de (echte) oorzaak aan. Dat is niet altijd gemakkelijk, maar wel het meest duurzaam voor een enorm reeks aan problemen en klachten, ook of psycho-somatische niveau.

Er zijn meer dan 120 therapie effectieve studies, waarvan ongeveer 60 gerandomiseerde studies met controle groep, de zogenaamde randomized controlled trial studies (RTC’s). Dit is de gouden standaard voor het evalueren van behandelingen in de gezondheidszorg. 

Hoewel wij niet van labels of diagnoses houden (zie deze blog), is de gangbare medisch psychologisch onderzoek nog wel gebasseerd op DSM-5 of ICD-11 diagnoses. Daarin blijkt dat ISTDP kan helpen bij:

  1. Depressie en somberheid, inclusief depressie die niet (lijkt) weg te gaat of niet over te gaan (’treatment resistant depression’);
  2. Persoonlijkheidsstoornissen;
  3. Trauma en stressgerelateerde problemen of stoornissen, waaronder PTSS (post-traumatische stress stoornis);
  4. Psychoses, schizofrenie of psychotische stoornissen; 
  5. Medisch onverklaarbare klachten (Engels: Medically unexplained conditions) waaronder (a) chronische pijn waaronder spanningsgerelateerde of chronische hoofdpijn en fibromyalgie, (b) epelepische achtige aanvallen (psychogene niet-epileptische aanvallen (PNEA), (c) niet medisch verklaarbare tinitus of oorsuizen, (d) prikkelbare darm syndroom (PDS) en  er zijn aanwijzingen dat het zou kunnen helpen bij het verminderen van IBD-klachten/de ziekte van Crohn/ Colitis ulcerosa ;
  6. Angst, waaronder sociale angststoornis en obsessief-compulsieve stoornis (OCD);
  7. Verslavingen.

De effecten van ISTDP therapie houden lang aan nadat de therapiesessies zijn afgerond. Dit in tegenstelling tot de gangbare cognitieve gedragstherapie waar een groot deel van de mensen na afronding van therapie weer een terugval heeft binnen een aantal jaar. ISTDP heeft dat niet, maar laat in sommige gevallen zelfs progressie zien 2 jaar na afronding.

Wil je meer weten? Lees dan één van de andere blogs op de site of maak een afspraak voor een kennismakingsgesprek om zelf de positieve effecten te ervaren. 

Meer lezen?

Posted by Michael Pietersen in Meer weten, 0 comments