Meer weten

Geen labels of diagnoses, en dit is waarom

Waarom wij niet labelen en diagnosticeren

Bij Remissio gaan we geen psychologische label bij je opplakken. We doen geen testjes. We stellen geen diagnoses. En daar hebben we een goede reden voor.

Mensen komen naar therapie voor resultaat. Resultaat dat het morgen beter is dan gisteren en vandaag. Dat de problemen waarvoor je komt, verdwijnen. 

Diagnoes of labels helpen je niet bij het oplossen bij je probleem en verklaren bar weinig. Een diagnose is een versimpeling van een beschrijven van klachten en symptomen. Het defineert alleen welke cluster aan problemen er zijn of worden ervaren.

Depressie is (vaak) het gevolg ergens van. En een diagnose zegt ook niets over wat de oorzaak is de depressie precies vandaan komt.

In de reguliere GGZ is een diagnose nodig om de behandeling vergoed te krijgen. Maar dat is wat ons betreft ook het enige nut. 

Het is daarom ook de reden dat we als Remissio niet bij verzekeraars zijn aangesloten en dat je therapie bij ons niet vergoed krijgt. Omdat we labels en diagnoses nodig hebben om iets van een verzekeraar vergoed te krijgen. 

Geen label, maar wat dan wel? 

Wij kijken dus naar de echte oorzaak van je problemen die je wilt oplossen: patronen, emoties, angst en gebeurtenissen in je leven die de klachten die je hebt veroorzaken.

Als je somber en neerslachtig bent voor langere tijd en vrijwel de hele dag, als je je bed niet wilt uitkomen, maar ook niet kunt slapen, je nergens meer zin in hebt en nadenken erg lastig voor je is, dan zou je het label depressief kunnen krijgen (volgens de DSM-5).

Maar wat is nou precies hetgeen wat de depressie heeft veroorzaakt. Is het gekomen nadat je bent gescheiden van je partner? Is het de drukte op werk, samen met een vervelende baas? Is vlak er voor je opa overleden? En hoe ga je m met die gebeurtenis? Ga je jezelf afkraken en vinden dat je een loser bent? Ga je je boosheid op mensen in je omgeving projecteren en denken dat de wereld boos op jou is? Ga je het rationaliseren of verklaren? Wat zijn dus de patronen die jou dwarsbomen? Wat zijn de emoties die dergelijke patronen aanzetten? Hoe is dat in je verleden tot stand gekomen? En zien we dergelijke patronen ook in de rest van je leven?

Dat zijn de vragen waar je echt wat aan hebt, want met antwoord op die vragen komen we bij de oplossing. Je groeit doordat je meer in jezelf kan observeren (=ego capaciteit), zoals we dat in ISTDP noemen. Dat is helend voor je. Daar kan je altijd op terug vallen in nieuwe moeilijke gebeurtenissen in de toekomst. Niet een diagnose of label.

Meer lezen?

Posted by Michael Pietersen in Meer weten, 0 comments

Gevoelens, impulsen en wat je ervan moet weten

Gevoelens en impulsen. Wat moet je hiervan weten?

Als je het blog over de driehoek van conflict hebt gelezen, dan weet je dat gevoelens en impulsen een van de drie punten waar mogelijk een oorzaak kunnen liggen van je probleem. Het is dus belangrijk om aandacht hier aan te geven tijdens in de therapiesessies. In dit blog lees je wat de gevoelens zijn, waar we veel mee bezig zijn en hoe het zit met de impulsen die daaruit komen. En natuurlijk waarom het zo belangrijk is op een gezonde manier met onze gevoelens om te gaan. Als we het in dit blog over ‘gevoelens’ en ‘emoties’ hebben, dan hebben we het voor het gemak over hetzelfde fenomeen.

Het nut van emoties

Emoties en gevoelens zijn er continue. Of je nou wilt of niet. Heb je een reactie op deze zin? Dan kan je misschien hier wat meer lezen wat voor afweer je net gebruikte.

Soms bewust en soms meer onbewust. Gebeurtenissen en omstandigheden, en de perceptie daarvan, doen iets met ons. We nemen ontzettend veel informatie in ons op waar we niet bewust van zijn, die worden vertaald naar gevoelens die ons iets zeggen om wat mee te doen.

Emoties zijn dus onze vertaling van onze onbewuste wereld naar de bewuste wereld. En onze emoties, of we het nou doorhebben of niet, sturen onze acties of gedragingen. Elke keuze die je maakt, dingen die je koopt, waar je ja op zegt, waar je je tot aangetrokken voelt of waar je van wegblijft zijn allemaal op basis van wat onze emoties ons vertellen.

Er is immers zoveel informatie om mee te dealen. Als je alles bewust in je op zou moeten nemen, er een logica in zou moeten vinden, je zou moeten categoriseren wat belangrijk is en wat minder, in relatie tot wat voor jou belangrijk is en voor de mensen om je heen, waarbij je tegelijkertijd rekening moet houden met verleden, heden en toekomst, dan wordt je elke milliseconde overweldigd met informatie. Het zou veel teveel zijn.

Emoties

Emoties dienen als signaal functie. Ze helpen je te signaleren wat jij echt wil en jouw behoeftes. Als je moeilijk bij je emoties kunt komen, voel je je soms verloren of heb je niet duidelijk wat je nou echt wil. Je kunt ook merken dat je voor andere mensen een soort show aan het opvoeren bent of een masker op zet en dat niemand echt doorheeft hoe je je voelt. Niet alleen hebben anderen het door dat masker niet door: jij weet zelf vaak ook niet wie je bent en hoe je je voelt.

Door meer naar je lichaam te gaan en de emoties echt te voelen, geef je toe aan wat jouw lichaam je wil vertellen. Carl Jung (de bekende Zwitserse psychotherapeut die een tijd met Sigmund Freud samenwerkte) benoemde al in zijn werk de behoefte van de psyche om een geïntegreerd geheel te zijn en de continue hang daar naartoe. Door je emoties beter te voelen sta je meer in contact met jezelf en dat helpt bij dat ‘heel’ voelen.

Conflicterende emoties

De moeilijkste emoties om te voelen, zijn de emoties die samen gaan naar een bepaald persoon, maar tegenstrijdig lijken. Zo kun je intens van iemand houden en tegelijkertijd enorm boos op die persoon zijn. Alleen om die allebei te voelen, dat is complex of mega lastig. Soms is het lastig om je boos te voelen naar wie je warme gevoelens hebt. Soms is het lastig om de liefde te voelen op de persoon op wie je boos bent.  

Er ntstaat dan een clonflict in jezelf, waardoor het ene gevoel er mag zijn, maar het ander niet, in plaats van beide. Een conflict in jezelf en daarmee een hoop wrijving. Hierdoor krijg je spanning, klachten en gaan er patronen aan die soms meer destructief zijn, dan dat ze je helpen.

In de sessies oefenen we daarom met het voelen van beide emoties. Soms de een en dan pas de ander, maar we negeren geen van beide. Wat er weleens gebeurt is dat de positieve emotie wel naar de ander wordt gevoeld, maar dat de negatieve naar jezelf gekeerd is. Je vindt jezelf dan stom of dom. Dat maakt je uiteindelijk alleen maar somber en angstig, in plaats van dat het je helpt. En je doet het om de ander te beschermen of de relatie te beschermen voor jouw negatieve emotie.

Het is belangrijk om hier achter te komen en te zien wat er gebeurt, zodat we er samen uit kunnen komen.

Meer lezen?

Posted by Michael Pietersen in Meer weten, 0 comments

Angst / spanning / stress: drie niveau’s en de gevolgen

Angst / spanning / stress: drie niveau's en de gevolgen

In een ander blog hebben we het gehad over de conflictendriehoek, waar angst een van de punten is. In deze blog lees je over de drie niveau’s van angst, waar ze vandaan komen, de waarom en hun uitingen. En natuurlijk wat je ermee kunt en hoe we er in de sessies mee om kunnen gaan.

De drie niveau’s van angst (Frederickson et al., 2018) splitsen we voor het gemak op in een stoplicht: groen, oranje en rood.

Ons zenuwstelsel is op te verdelen in perifeer zenuwstelsel en het centrale zenuwstelsel. Het centrale zenuwstelsel bestaat uit de hersenen en het ruggenmerg . Het perifere zenuwstelsel wordt onderverdeeld in autonoom en somatisch zenuwstelsel. Het autonome zenuwstelsel kan weer worden ondervereeld is het sympatische en parasympatische zenuwstelsel.

Groen. Angst gelocaliseerd in de gestreepte/vrijwillige spieren. Somatisch zenuwstelsel

De eerste mogelijkheid is dat angst de gestreepte of vrijwillige spieren activeren of dat de angst ontlaad wordt in deze groep van spieren. En dan denk je: gestreepte spieren? Ja. De spieren rondom je skelet waarmee je kunt bewegen hebben een soort gestreept patroon als de cellen onder een microscoop zou leggen. De spanning zit dan ook in de spieren die je vrijwillig kunt bewegen. Zoals spanning in je schouders of nek of het wrijven en knijpen in je handen of het aanspannen van je buikspieren enzovoorts.

Signalen dat angst zich localiseert in de gestreepte spieren zijn: verhoogde hartslag, verhoogde bloeddruk, zweten, koude handen en voeten, droge mond en blozen (Frederickson et al, 2018).

Misschien heb je weleens van fibromyalgie gehoord? Dit is chronische pijn in je spieren. De spierspanning is dan hoog. Spierspanning veroorzaakt pijn. De ervaring leert dat dit veroorzaakt wordt door angst (of stress). Oftewel, het is een uiting van spanning in de groene zone. Dat het groen is, wil dan ook niet zeggen dat het een pretje is om het te hebben.

Andere varianten zijn bijvoorbeeld zuchten (je intercostale spieren: de spieren tussen je ribben gaan dan aan), of de spieren in je bekkenbodem kunnen hard aanspannen. Vrouwen kunnen door chronische aanspanning in die bekkenbodem spieren last krijgen van onregelmatige en/of pijnlijke menstruatie. Maar ook seks kan door het aanspannen van de spieren pijnlijk worden. Hierdoor kunnen bijvoorbeeld seksuele klachten zoals vaginisme ontstaan.

Je somatische zenuwstelsel verbindt je centrale zenuwstelsel aan je spieren en huid. Het somatische zenuwstelsel is verantwoordelijk voor vrijwillige beweging, maar ook je reflexen en het doorgeven van informatie van je zintuigen. Als er een slang in je ooghoek ligt of je hoort een hard geluid, dan schrik je en knallen je reflexen aan om weg te springen voor gevaar. 

 

We noemen dit groen, omdat het spanning is die wij in de sessies niet zo zeer gereguleerd hoeven te worden. Een lichamelijk signaal van angst geeft aan dat we een belangrijk thema aanraken, waar we naar kunnen kijken. Want als er geen slang in de therapiekamer aanwezig is (of iets anders levensbedreigends), maar je hebt toch angstig, gestressd of gespannen bent, dan komt dat waarschijnlijk doordat er iets in jou speelt.

Oranje. Angst gelocaliseerd in gladde / onvrijwillige spieren. Het sympathisch zenuwstelsel.

Dit is niveau twee: de ‘oranje’ angst. Angst die zich voornamelijk in de gladde onvrijwillige spieren nesteld, ervaren of gevoelt wordt. Niveau twee wil niet per se zeggen dat dit altijd erger is dan de groene spanning: sommige mensen kunnen extreem veel pijn voelen bij groen. Wanneer er signalen optreden dat de angst zich nestelt in de ‘smooth muscles’, dan is regulatie noodzakelijk. 

Gladde spieren, waarbij de spiercellen een soort glad uniform vlak maken, hoe ze in elkaar zijn gevlochten, vind je overal waar ‘buizen’ in je lichaam zitten. Van je spijsverteringskanaal, tot je bloedvaten en luchtwegen.

Deze spieren kun je niet controleren. Ze werken automatisch. En maar goed ook: je zou maar de hele tijd bewust bloed naar alle delen van je lichaam moeten sturen. 

Signalen die je kan ervaren zijn:

Misselijkheid / neiging om over te geven, diaree , neiging om vaak naar de wc moeten (blaas), migraine, asthma, epilepische achtige aanvallen en prikkelbare darm syndroom (PDS). Als bloedvaten vernauwen in ons hoofd kunnen we hoofdpijn of migraine krijgen. Als laatste kunnen er lichaamsdelen geheel of gedeeltelijk disfunctioneren of uitvallen. Dit noemen we conversie.

Dat het onvrijwillig en juist heel autonoom is, heeft daarom een connectie met ons autonome zenuwstelsel die twee versies kent. Voor oranje de sympatische versie. Het is het deel van ons zenuwstelsel wat aan gaat bij vrij direct gevaar: als een tijger op ons af rent. Het maakt ons klaar om te vechten of vluchten. Vandaar dat je hartslag en bloeddruk omhoog gaat en al het bloed uit je organen naar je spieren wordt verplaatst. Je spijsvertering wordt daarmee op pauze gezet.

 

Met chronische stress en spanning (op momenten dat er geen tijger op je af rent) heeft dat nare en negatieve effecten op ons lichaam.

Rood. Angst waarbij disruptie plaatsvind in het cognitief perceptuele gedeelte van het lichaam (CPD). Parasymphatisch zenuwstelsel

De laatste van de drie. Wanneer de angst zo hoog is, kan dat ons denken en  zintuigen vertroebelen of uitgeschakeld. Vandaar de naam: cognitieve, perceptuele disruptie. Het klinkt misschien gek, maar je lichaam is zichzelf op dit punt eigenlijk aan het verlammen en verdoven. Het is het punt waarop jouw lichaam in de bek van die tijger ligt en hij op je aan het kauwen is. Je lichaam wil dat uiteraard niet voelen, dus hij verdooft je en laat je naar een soort blackout toe gaan. Dat wordt geregeld door ons parasymphatisch zenuwstelsel.

In praatjes en verhalen van experts over angst en stress wordt het langdurig aangaan van het sympatische zenuwstelsel als de boosdoener gezien, en het parasymphatische als de fijne ontspannen staat. Maar als de stress extreem hoog wordt, gaat die juist weer aan. Dan is het dus niet meer ontspannen, maar verlammen. Het kan dus ook in een staat van stress aangaan.

Signalen zijn: 

oorsuizen, wazig of vlekken zien, tunnelvisie, niet meer kunnen denken, een blackout hebben, duizeligheid, verwarring, korte termijn geheugen verlies, incoherente spraak.

Anixety_levels

Alle niveau’s van angst in een afbeelding (creator: ISTDP Hungary)

Waar komt die spanning vandaan? 

Zoals je al tussen neus en lippen door hebt kunnen lezen, kan angst en stress getriggerd worden door een externe gebeurtenis. Als het geen direct levensbedreigend gevaar is, zoals een leeuw die op je afstormt, is het meestal iets wat zich binnen in je afspeelt. Een externe gebeurtenis kan ongewenste een emotie oproepen. Deze emotie roept angst op. Om de angst te verminderen, gebruiken we verdedigingsmechanismen. Dat lijkt soms maar gedeeltelijke reductie van je angst of andere klachten. De afweer is dus in feite maar gedeeltelijk werkend. 

Hoe gebruiken we de kennis in de sessies? 

Het echt kijken naar de oorzaak van je probleem geeft automatisch enige spanning, doordat het intern conflicteert. We houden daarom je angstniveau samen nauwlettend in de gaten. De conflictendriehoek angst is voornamelijk inventariseren en reguleren van de angst van belang.  

Wanneer we het idee hebben dat de angst en spanning te hoog is, vragen we je af en toe stil te staan bij lichaam en de signalen die je opmerkt. Daarmee inventariseren we hoe hoog de angst of spanning is. Dit heeft veel gelijkenissen met mindfulness. Zo kunnen we bepalen of je in groen zit (ik voel spanning in m’n benen of nek) of dat je in oranje zit (ik voel me misselijk).

Er zijn drie mogelijkheden mogelijkheden: (1) teveel spanning, (2) reguleerde angst en (3) geen angst.

(1) Geen angst of spanning kan twee betekenissen hebben: (a) de oorzaak wordt verminderd of verhuld door afweermechanismes of (b) in dat onderwerp zit geen (emotionele) oorzaak.

(2) Als je de angst in de vrijwillige spieren gealloceerd is, je zit in het groen, is er weinig aandacht nodig voor je angst. Het onderwerp is dan emotioneel van belangrijk. Dan kunnen we door in het onderzoeken van de oorzaak of een belangrijke situatie die je met ons deelt

(3) Teveel spanning (oranje of rood) blokkeert om de oorzaak te zien van je probleem. Niet iedereen is bewust van angst in zijn of haar lichaam. Dat noemen onreguleerde angst. Wanneer je in het rood zit, voelt je lichaam niet gespannnen aan, want alle spanning is uit je vrijwillige spieren. Daarom is dat soms moeilijk om op te merken. Soms kunnen dat je blik zien (wazigheid in je ogen), doordat je een onsamenhangend antwoord geeft of doordat we hetzelfde lichamelijke reactie opmerken in jonszelf (door onze spiegelneuronen).

Wanneer je in het oranje or rood zit, is het vestigen van de aandacht op het lichaam van belang, totdat de angst terecht komt in de vrijwillige spieren. Dat signaleren we door bijvoorbeeld dat je een zucht slaakt. We reguleren je angst. In oranje doen we dat soms door samen te vatten, wat al voldoende is. We reguleren je spanning door samen te vatten of aandacht aan de lichamelijke sensaties te geven door erop te concenteren.  Na elke angstregulatie is het belangrijk om samen aandacht te geven aan de oorzaak van de angst. Waar hadden we het net over of wat gebeurde er net, waardoor de angst in je lichaam steeg? 

Dit geld niet voor alle situaties… maar dat gaat tever om in deze blog op in te gaan.

Waarom is dit handig om te weten? 

Het is goed om bij jezelf te herkennen hoe angst of spanning zich in jouw lichaam uit. Hoe meer je je angst en spanning herkent bij jezelf en er aandacht aan kunt geven, hoe beter je het zelf kunt reguleren. En niet onbelangrijk, door meer bewust te zijn van wat je lichaam zegt op het gebied van spanning, des te beter word je in het herkennen van emoties en gevoelens die zich in je lichaam opbouwen. Hierdoor kun je die emoties aandacht geven, wat spanning verlagend werkt. En uiteindelijk zorgt dat je klachten verminderen.

Daarnaast is het goed dat je weet dat sommige klachten die je ervaart spanning gerelateerd zijn. Mensen vergeten of weten simpelweg niet dat lichamelijke klachten kunnen komen door psychologische of mentale processen en problemen. Nu je het weet ben je ook in staat er wat aan te doen.

Bronnen:

Bowlby, J. (1973). Attachment and loss. Volume II. Separation, anxiety and anger. In Attachment and loss. volume II. Separation, anxiety and anger (pp. 429-p).

Frederickson, J. J., Messina, I., & Grecucci, A. (2018). Dysregulated anxiety and dysregulating defenses: Toward an emotion regulation informed dynamic psychotherapy. Frontiers in psychology, 9, 2054.

Robertson, D. W., Biaggioni, I., Burnstock, G., Low, P., & Paton, J. F. (2012). Primer on the Autonomic Nervous System.

 

Meer lezen?

Posted by Michael Pietersen in Meer weten, 0 comments

Een van de fundamenten van de therapie: de conflictendriehoek

Een van de fundamenten van de therapie: de conflictendriehoek

Tijdens onze eerste sessie onderzoeken we wat er aan de hand is. Oftewel; wat is je probleem? Het belangrijkste is dan: wat is de oorzaak van dat probleem? Om de oorzaak (stimulus) van het probleem zichtbaarder te maken, gebruiken we de conflictendriehoek, bedacht door therapeut David Malan (1979). 

De conflictendriehoek, in het Engels ook wel de triangle of conflict genoemd. Binnen het ISTDP (Intensive Short-Term Dynamic Psychotherapy) kader helpen we je om op drie punten meer duidelijkheid te krijgen in het onderscheid tussen de uithoeken van de driehoek:

  • 1 Verdedigingsmechanismen of patronen (Defense)
  • 2 Angst, spanning of stress (Anxiety)
  • Gevoelens en impulsen (Feelings/Impulse)

     

In dit blog bespreken we de drie punten van die driehoek en waarom ze zo belangrijk zijn voor de therapie en voor jou om je klachten te verminderen. 

Verdedigingsmechanismen

Het eerste punt van de driehoek van conflict is weerstand, verdedigingsmechanismen of patronen (Defenses). Weerstand varieert van volledig onderbewust naar volledig bewust. 

Verdedigingsmechanisme creëren problemen en jouw lijden. Symptomen motiveren je om je lijden op te lossen.

Wanneer we opgroeien hebben we soms gevoelens. We zijn alleen in staat om onze behoeftes via gevoel (of affect) aan te geven. Dat is de modus van communicatie. 

We ontwikkelen verdedigingsmechanismen wanneer we als kind emoties of affect tonen. De ouder kan dan soms angstig of beangstigend worden. Dat is een groot probleem voor het kind, waarbij de emoties de relatie met de ouder kunnen bedreigen (Bowlby, 1980). “En die heb ik nodig om te overleven”. Dus dan probeer ik te voorkomen dat ik gevoelens heb door verdedigingsmechanisme te ontwikkelen. Hiermee reguleer ik de emoties van mijn ouder. Verdedigingsmechanisme is een ‘geschenk van liefde’ (gift of love) richting de ouder.

Verdedigingsmechanismen zijn er in alle soorten en maten. Een aantal heb je vast weleens gehoord, zoals projectie of ontkenning. Maar er zijn ook subtielere zoals vaagheid, emotionele distantie of zelfkritiek. En ook een paar die zich voordoen als gevoelens, maar het eigenlijk niet zijn, zoals huilerigheid en blinde woede wat we binnen ISTDP acting out noemen. Beide zijn niet de echte gevoelens, maar manieren om de echte gevoelens te maskeren of spanning te ontladen.

In een ander blog zullen we meerdere verdedingsmechanismen beschrijven.

Angst

In de volksmond soms als stress of spanning genoemd. Wij noemen het Angst en in het Engels: Anxiety. We maken hierbij echter wel onderscheid tussen angst als in fear of angst als in anxiety. 

Angst is de lichamelijke signaal dat er een in conflict in je speelt. In dit andere blog vertellen we je over verschillende niveau’s en vormen van angst en hoe je angst kan herkennen.

Als gevoelens worden onderdrukt door verdedigingsmechanisme, levert dat angst op. De angst kan zich dan nestelen in bijvoorbeeld je spieren van je hoofd, waardoor je klachten als hoofdpijn kan ervaren. Doordat de spanning lang aanhoudt ontstaat bijvoorbeeld  moeite om in slaap te komen of vermoeidheid. Dit zijn de gevolgen van niet gereguleerde angst, door nog niet verwerkte of doorleefde gevoelens. Het is daarom belangrijk om de spanning op te merken in je lichaam en te kijken naar wat de oorzaak is voor die spanning, zodat we het kunnen oplossen en de spanning uiteindelijk verdwijnt.

Gevoelens en impulsen

Vrijwel alle situaties en interacties met andere mensen geven ons gevoelens of emoties. Dat gaat mega snel en veelal onbewust. Sommige van die emoties komen soms bewust bovendrijven. Bijvoorbeeld verdriet als je iemand hebt verloren. Of boosheid als iemand je iets naars aandoet. Of schuld als je iemand iets naars aandoet (waar je om geeft).

Soms zijn we niet bewust van onze gevoelens, maar zorgen de emoties er wel voor dat we bepaalde keuzes maken of bepaald gedrag vertonen. Emoties sturen ons gedrag. En onze emoties laten onze echte zelf zien. Onze diepere verlangens, wensen, impulsen en wie we echt zijn. Als we niet in contact staan met onze gevoelens, ontstaan er problemen.

In sommige gevallen zijn emoties conflicterend. Zo kun je van iemand houden (een positief gevoel hebben) en enorm boos op diegene zijn (negatief gevoel). Die twee lijken soms niet samen te kunnen. En dan gebeurt er wat raars in ons: we duwen (onbewust) de gevoelens weg en krijgen angst of we gaan over op verdedigingsmechanismen om die gevoelens maar niet te hoeven voelen. Dat is een ‘act of love’. Dit gaat meestal onbewust en soms razendsnel. Zo snel, dat we soms het gevoel niet eens voelen. Dan merken we alleen angst of spanning in het lijf, of soms kunnen we alleen gevoel opmerken door de bovenliggende  verdedigingsmechanismen.

 

En in de therapie sessie?

We proberen je te helpen bij het identificeren van de oorzaak van je probleem. Om tot de oorzaak te komen, worden er allerlei onbewuste verdedigingsmechanismes opgeworpen, die jou jouw weg blokkeren naar verlichting. 

Wij helpen je om jouw verdedigingsmechanismen en patronen te identificeren. De mechanismes worden dan van onderbewust naar bewust. Vanuit daar kan je dieper tot jouw kern komen. Daarvoor moet je zien wat deze mechanismes je opleveren, maar ook wat het je kost om ze in stand te houden. Als je ze bewust bent kan je er ook niet in meegaan. Dan zijn je gevoelens makkelijker te voelen.

Soms leidt deze weg tot angst. Dan helpen we je om de angst te voelen en aandacht te geven als ze te extreem zijn om nog helder na te denken en te kunnen leren van de sessie. Je kan niet iets voelen als je je angstig voelt. Als ze voldoende (intern) gereguleerd zijn, is het makkelijker om je gevoelens te voelen.

Je raadt al wat we met gevoelens en impulsen willen doen… voelen! Door de gevoelens omhoog te laten komen, ze te ervaren door de sensaties die erbij horen in je lichaam op te merken, kun je ook opmerken welke impulsen horen bij die gevoelens. Daar gaan we aandacht aan geven, want dat is de manier om het gevoel er uit te krijgen. Bovendien komt er door volledig te voelen soms ‘materiaal’ waar we mee kunnen werken bovendrijven uit het onbewuste. Hetgeen wat al langere tijd zorgt voor problemen en waardoor nieuwe situaties die gelijkenissen hebben als triggers werken om je spanning en verdediging weer vol aan te zetten.

Tijdens de sessies trainen we met de drie punten bij jezelf beter herkennen. Hierdoor versterk je je ‘ego capaciteit’ of je zelf-observerend vermogen. En dat helpt om te helen en klachten nu en in de toekomst te verminderen.

Meer lezen?

Posted by Michael Pietersen in Meer weten, 0 comments

ISTDP (Intensive Short-Term Dynamic Psychotherapy): Wat is dat?

ISTDP
(Intensive Short-Term Dynamic Psychotherapy):
Wat is dat?

Bij Remissio gebruiken we voornamelijk ISTDP als behandelmethode. De afkorting is al een hele mondvol. In deze blog vertellen we je wat het is*,  waarom wij deze methodiek gebruiken en wat het jou kan opleveren.

* Een verkorte en daarmee incomplete versie ervan. Er schuilt enorm veel achter deze methodiek, waar boeken over geschreven kunnen worden. Sterker nog, die boeken zijn er, en die zijn alles behalve dun.

  • Korte geschiedenis

Psychoanalyse zegt je mogelijk wel wat, welke vaak in één adem met Sigmund Freud wordt genoemd. Psychoanalyse is een vorm van therapie, waarin het doel is om (verboden en verscholen) herinneringen en gevoelens uit het onbewuste omhoog te laten komen, zodat deze verwerkt kunnen worden.

De weg naar deze verboden, verscholen herinneringen en gevoelens werd bewandeld via vrije associatie: helpen om je vrij uit te laten praten, zodat het onbewuste zonder belemmeringen omhoog zou komen. Daar komt ook het beeld van de therapeuten ligbank vandaan: je geheel overgeven aan alles wat zich binnenin je afspeelt.  

Meerdere psychoanalisten waren niet tevreden met het resultaat. Vaak duurde het jaren voordat er resultaat was en soms bleef het resultaat helemaal uit. De belemmeringen in de vorm van (onderbewuste) angst en verdedigingsmechanismen hield cliënten weg om bij hun onbewuste kern te komen. Er moest en zou een manier zijn om dit proces te versnellen. Maar hoe?

Een aantal psychoanalytici begonnen hun zoektocht naar meer efficiënte en kortere therapievormen, gestoeld nog steeds op het gedachtengoed van psychoanalyse. In plaats van de verdedigingsmechanismen en de spanning te ontwijken, hielpen de therapeuten cliënten deze mechanismes te confronteren en actief weg te zetten. Met name Habib Davanloo, een Iraans-Canadese psychiater, maakte grote vorderingen.  Hij besloot om toenmalig, jaren 60, moderne technologie te gebruiken met het filmen van zijn sessies. Hij bekeek de sessies tot op de seconde terug, om het effect van elke kleine interventie te zien. Eén van de redenen dat ook wij soms sessies filmen.

Na vele jaren finetunen ontwikkelde hij ISTDP: Intensive Shortterm Dynamic Psychotherapy. Soms in het Nederlands Kortdurende Dynamische Psychotherapie genoemd.

Wat doen we dan precies?

In een zo kort mogelijke tijd proberen we je te helpen tot de kern van je probleem te komen. Er is een situatie uit het heden wat je naar therapie heeft gebracht. De aanleiding waarom je je hebt aangemeld. Je komt namelijk voor een bepaald resultaat bij ons: het verminderen van je (psychologisch) lijden. 

Om het lijden te stoppen, is het nodig om de oorzaak te vinden. Zodat we samen de oorzaak kunnen oplossen. Zodra we die gebeurtenis onderzoeken, kom je dichterbij jouw (onderbewuste) pijn. Er is een kant die de werkelijkheid niet wilt zien. Er komen afweermechanismen op die jouw therapiesuccess proberen te saboteren. Afweermechanismen, verdedigingsmechanismen of patronen houden jouw lijden in stand. Klachten worden verzoorzaakd vanuit die patronen. 

We helpen je bij het opmerken van en differentiëren tussen gevoelens, angst en afweermechanismes/patronen. Naarmate tijd vordert, vergroot je jouw zelf-observerende capaciteit, waardoor je beter om kan gaan met de werkelijkheid in jou en om je heen.

Door die situatie te bekijken, komen soms spontaan herinneringen uit het verleden omhoog. Als we naar die situaties samen kijken en verwerken, dan werkt dat klachten verminderend.

Waarom heeft deze therapie onze voorkeur?

In een ander blog gaan we uitgebreider hier op in. Maar in het kort:

In vergelijking tot veel andere therapievormen, pak je via ISTDP vaak de (echte) oorzaak aan. Dat is niet altijd gemakkelijk, maar wel het meest duurzaam voor een enorm reeks aan problemen en klachten, ook op psychosomatisch (lichamelijke klacht door psychologische problemen) niveau.

Er zijn meer dan 120 therapie effectieve studies, waarvan ongeveer 60 gerandomiseerde studies met controle groep, de zogenaamde randomized controlled trial studies (RTC’s). Dit is de gouden standaard voor het evalueren van behandelingen in de gezondheidszorg. 

Hoewel wij niet van labels of diagnoses houden (zie deze blog), is de gangbare medisch psychologisch onderzoek nog wel gebasseerd op DSM-5 of ICD-11 diagnoses. Daarin blijkt dat ISTDP kan helpen bij:

  1. Depressie en somberheid, inclusief depressie die niet (lijkt) weg te gaat of niet over te gaan (’treatment resistant depression’);
  2. Persoonlijkheidsstoornissen;
  3. Trauma en stressgerelateerde problemen of stoornissen, waaronder PTSS (post-traumatische stress stoornis);
  4. Psychoses, schizofrenie of psychotische stoornissen; 
  5. Medisch onverklaarbare klachten (Engels: Medically Unexplained Conditions) zoals: (a) chronische pijn, waaronder spanningsgerelateerde of chronische hoofdpijn en fibromyalgie; (b) epilepische achtige aanvallen (psychogene niet-epileptische aanvallen (PNEA)); (c) niet medisch verklaarbare tinitus of oorsuizen, (d) prikkelbare darm syndroom (PDS) en er zijn aanwijzingen dat het zou kunnen helpen bij het verminderen van IBD-klachten/de ziekte van Crohn/ Colitis ulcerosa;
  6. Angst, waaronder sociale angststoornis en obsessief-compulsieve stoornis (OCD);
  7. Verslavingen.
 

De positieve effecten van ISTDP therapie houden lang stand, ook wannneer de therapiesessies zijn afgerond. Dit in tegenstelling tot de gangbare cognitieve gedragstherapie waar een groot deel van de mensen na afronding van therapie weer een terugval heeft binnen een aantal jaar. ISTDP heeft dat niet, maar laat in sommige gevallen zelfs progressie zien 2 jaar na afronding.

Wil je meer weten? Lees dan één van de andere blogs op de site of maak een afspraak voor een kennismakingsgesprek (klik hier) om zelf de effecten te ervaren.  

Meer lezen?

Posted by Michael Pietersen in Meer weten, 0 comments